RTA metingen/aanpak van problemen op lage frequenties

Over mods aan je luisteromgeving

Moderator: Beheerdersteam

Bart_M
Beheerder
Berichten: 1716
Lid geworden op: do 26 aug 2004, 7:17
Locatie: Eindhoven

RTA metingen/aanpak van problemen op lage frequenties

Berichtdoor Bart_M » ma 09 mei 2005, 18:22

Ik ga hieronder proberen een duidelijke handleiding te maken voor het doen van een RTA meeting in een ruimte om zo laagfrequente problemen op te lossen. Als iemand aanvullingen heeft, hoor ik het graag. Het is een work in progress topic, aangezien ik zelf ook nog aan het testen ben in mijn ruimte. Ik zal de voortgang hier ook posten.

RTA

Wat?
RTA staat voor Real Time Analysis.
Je kan dus op elk moment zien wat een bepaalde toon "doet" in je kamer.
Elke correctie zal je dus gelijk terug zien in de respons.
Persoonlijk geloof ik alleen maar in electronische aanpassingen in het laag. Dus onder de 250Hz. Dit zijn ook de moeilijkste punten en zit ook de meeste energie in. Voor problemen met hogere frequenties kunnen beter andere manieren worden gekozen zoals een kleedje aan de muur. (doet het wel slecht bij de WAF :lol: )

Waarom?
Na het installeren van mijn nieuwe Tumult sub werd me al snel (over)duidelijk dat er nogal wat laagproblemen zaten in mijn kamer. Deze sub is zo sterk dat alle frequenties op volle kracht doorkomen. Het is dus eigenlijk vragen om problemen. En die zijn er weer om op te lossen. :)

Er zaten flinke pieken in en niets is irritanter dan het doordreunen van lage tonen. Bepaalde frequenties gaan dan zo overheersen, dat de rest wordt weggedrukt. Je luistert dus eigenlijk naar de pieken.
Elke kamer heeft andere probleem zones. Deze worden veroorzaakt door de afmetingen van de kamer. Sommige pieken zijn te voorspellen. Als je weet dat golflengte=snelheid van het geluid/frequentie, kan je van te voren ongeveer berekenen welke frequenties problemen op gaan leveren. Normaal gesproken is de snelheid van geluid in lucht ongeveer 340 meter/seconde. Dus toon van 100 Herz is ongeveer 3,4 meter lang.
Mijn kamer is iets meer dan 7 meter lang, vandaar het grote probleem rond de 45Hz.

Hoe?
Ik ben met een Behringer ULTRACURVE PRO DEQ2496 (http://www.behringer.com/DEQ2496/index.cfm?lang=ENG) aan de slag ben gegaan om dit aan te pakken.
Afbeelding

Deze unit heeft verschillende mogelijkheden.
Je kan werken met een equaliser of met een parametrische equaliser. Met een normale equaliser kan je een aantal vaste frequenties een aantal dB omhoog of omlaag brengen.
Met een parametrische equaliser kan je zelf je frequentie kiezen en je heb ook nog invloed op de breedte van de piek die je wilt aanpassen.

Op de Behringer zit een automatische RTA functie, maar daar heb ik in mijn situatie niet zoveel aan. Met de auto RTA functie gebruikt hij alleen de normale EQ en ik wil met de parametrische EQ aan de slag.

Ik heb daarom mijn laptop gepakt en het programma SpectraLAB geinstalleerd. Dit programma is uitermate geschikt voor dit doeleinde.
Als microfoon gebruik ik de Behringer ECM8000. Dit is een "goedkope" meetmicrofoon van rond de 50 Euro, maar heel goed. Ik heb hem getest naast een dure microfoon van een paar honderd Euro en het scheelde dus niets!
Afbeelding
Deze heb ik via een phantom voeding (die Edo voor mij gemaakt heeft 8) ) aangesloten op de laptop. Het schema van de phantom voeding is hier te vinden: http://www.new-line.nl/default.asp?i=61
Mijn surroundprocessor heb ik het testsignaal uit laten sturen. In principe kan je dit ook vanuit de applicatie doen, maar ik had niet het goede kabeltje liggen... :(
De meetmicrofoon komt precies op de luisterplek te hangen (in een microfoonstandaard). Afhankelijk van het volume van het testsignaal, kies je voor de A, B of C correctie curve.
A = 20-55dB
B = 55-85dB
C = 85-140dB
Deze curves houden rekening met het menselijk gehoor wat dus niet op alle volumes en frequenties vlak is.
Afbeelding
Meer info: http://www.ptpart.co.uk/noise.htm

Zelf kies ik altijd de C curve en werk op ongeveer 75 dB. Dan overstem je gelijk het omgevingsgeluid.

Zet nu het testsignaal op.
Het eerste wat je doet is schuiven met de sub totdat je de grootste dalen in de frequentie hebt weggekregen. Dit is gratis winst!
Daarna gaan we de pieken aanpakken.

Let op:
Laat de dalen voor wat ze zijn. Het is heel lastig om een dal weg te werken en kost ontzettend veel energie. Elke 3 dB erbij is een verdubbeling van vermogen, dus als je 15 dB gaat boosten kan het zijn dat je versterker dit niet trekt.


In mijn kamer zat de grootste piek rond de 45 Hz. Deze wat uitermate irritant tijdens het luisteren. Dit was de eerste piek die ik aangepast heb. Je ziet ook dat het verschil meer dan 20 dB is.

Vervolgens ben ik de harmonische pieken ook gaan aanpakken.
Rond 22Hz, 65Hz en 78Hz heb ik ook de pieken een flink stuk gedempt.

Tenslotte heb ik opnieuw naar het totale volume gekeken. De sub moest nu 8dB harder. Dit vanwege de energie die op bepaalde punten is weggehaald. Het kost dus wel wat versterkersvermogen, maar is zeer zeker de moeite waard.

Hieronder staat het begin en eindresultaat van de eerste aanpassing.
De rode lijn is de respons voor de aanpassing, de blauwe lijn erna.
Afbeelding
Het verschil tussen de pieken en dalen is veel kleiner geworden. Eerst was dit 35 dB, nu is het rond de 20dB.
Dit is al vrij netjes.

Daarna ben ik nog door blijven testen en nu is de respons al zo:
Afbeelding
Het verschil tussen piek en dal is nu nog kleiner, 15dB.

Hoe klinkt het nu?
De druk op de oren is een heel stuk minder.
Je gaat ook meer van de andere frequenties kunnen onderscheiden omdat deze niet meer worden overstemd.
De bassen zijn een stuk droger. Het ijlt minder lang na. In het begin is het even wennen, maar als je dit eenmaal gewent bent wil je niet meer terug.




Voorlopig hou ik het even hierbij. Maar ik zal het verhaal nog wat verder uitwerken in de loop van de tijd.
Laatst gewijzigd door Bart_M op wo 09 nov 2005, 8:32, 10 keer totaal gewijzigd.

Gebruikersavatar
jeroen_d
Ook commercieel actief
Berichten: 10992
Lid geworden op: za 28 aug 2004, 1:21
Contacteer:

Berichtdoor jeroen_d » ma 09 mei 2005, 19:28

Hoi Bart,

Vind ik hartstikke goed dat verhaal van je.

Met welke resolutie kan je metingen doen met die Behringer?

Heb je al eens geexperimenteerd met 2 subs? Dan kan je namelijk de helft van de resonanties al opheffen. Hoe minder elektronisch je hoeft te corrigeren, hoe beter.

Groet, Jeroen

Bart_M
Beheerder
Berichten: 1716
Lid geworden op: do 26 aug 2004, 7:17
Locatie: Eindhoven

Berichtdoor Bart_M » ma 09 mei 2005, 19:51

Hi Jeroen,

Tis lastige stof om simpel proberen uit te leggen. Ik hoop dat het overkomt.
Op de Behringer kan je 10 parametrische filters aanbrengen.
Tot de 160 Hz kan je dus op 10 plaatsen aan de gang.

2 subs heb ik nog nooit mee gewerkt. Ik geloof wel dat je beter 1 hele goede kan hebben dan 2 mindere. En om nu 2 Tumults te maken... :shock:
Dat ga ik niet thuis niet kunnen verkopen. :lol:

Ik ga het verhaal nog een beetje aanpassen. Er schoten me weer wat zaken te binnen toen ik bezig was.
Laatst gewijzigd door Bart_M op do 10 nov 2005, 8:54, 1 keer totaal gewijzigd.

Gebruikersavatar
jeroen_d
Ook commercieel actief
Berichten: 10992
Lid geworden op: za 28 aug 2004, 1:21
Contacteer:

Berichtdoor jeroen_d » ma 09 mei 2005, 21:28

Hoi,

Zoals je al gemerkt hebt, bepaalt je luisterruimte ook heel erg de kwaliteit van je bas. Ik zou dus persoonlijk liever 2 net iets mindere subs hebben(nog steeds wel gewoon goed natuurlijk) dan 1 hele dure. Door goede plaatsing van die 2 kun je soms opmerkelijk goede resultaten bereiken waarbij een minimum aan resonanties optreedt. Het is zelfs zo dat ik nu geen elektronische correctie meer nodig heb.

Wat ik bedoel met die resolutie, is vooral de meting dus. Niet hoeveel filters je kunt aanbrengen.

Groet, Jeroen

Bart_M
Beheerder
Berichten: 1716
Lid geworden op: do 26 aug 2004, 7:17
Locatie: Eindhoven

Berichtdoor Bart_M » ma 09 mei 2005, 21:31

Ik gebruik de laptop voor de meetingen.
Die kan ik zo fijn instellen als ik wil. Maar dat kost veel processor power.

Wat betreft die subs, als het er niet in zit, kan het er ook niet uitkomen. :wink:
Maar je hebt wel gelijk, als het niet uitmaakt dan zou ik er ook 2 nemen.

Gebruikersavatar
kuiperik
Berichten: 406
Lid geworden op: vr 05 nov 2004, 17:52
Locatie: Omg. Eindhoven
Contacteer:

Berichtdoor kuiperik » ma 09 mei 2005, 23:33

Is idd erg leuk zo'n RTA-testsysteem. :D

Heb dit ook gebruikt voor plaatsing van mijn subwoofer:
- Eerst de Sub op de luisterplaats. Vandaar uit diverse plaatsen gemeten waar de sub zou kunnen komen staan, door daar de microfoon te plaatsen. Deze metingen verzameld in een Word bestand met de diverse lokatie omschrijvingen erbij. Hieruit de beste meting gekozen, hierbij ook gekeken naar de aansluiting bij de metingen van de fronts.
- Daarna Sub op de plek geplaatst en van hieruit weer metingen gedaan op de luisterplek. Daarna nog diverse metingen om het geheel op elkaar aan laten sluiten. Uiteindelijk toch redelijk snel alles goed in kunnen regelen.

Heb hiervoor SpectraRTA gebruikt met een EMC8000 en mengpaneeltje van Behringer. Jammer dat de trialversie maar 30 dagen geldig is :cry:

Gebruikersavatar
Pjotr
Berichten: 16725
Lid geworden op: do 26 aug 2004, 18:34
Locatie: bollenstreek

Berichtdoor Pjotr » vr 21 okt 2005, 18:42

kuiperik schreef:Heb hiervoor SpectraRTA gebruikt met een EMC8000 en mengpaneeltje van Behringer. Jammer dat de trialversie maar 30 dagen geldig is :cry:

SpectraLab is mooie software maar zeer aan de prijs. De trial versie loopt overigens niet stabiel op mijn PC. Begrijp niet dat ze het vol kunnen houden want er is voor veel minder software te krijgen wat net zo goed werkt. De beste kwaliteit/prijsverhouding heeft nog steeds Audiotester wat voor 35 EU een uitstekende en snelle RTA heeft die tot 1 Hz loopt.


Terug naar “Akoestiek”

Wie is er online

Gebruikers op dit forum: Geen geregistreerde gebruikers en 1 gast