Tweeter met beperkte verticale afstraling

Algemene onderwerpen die niet specifiek in een van de andere categorien vallen

Moderator: Beheerdersteam

Chocomel
Berichten: 236
Lid geworden op: ma 21 sep 2015, 21:42

Tweeter met beperkte verticale afstraling

Berichtdoor Chocomel » ma 30 jul 2018, 20:31

De laatste tijd ben ik me aan het verdiepen in hoe je verticaal een smalle, constante afstraling kan krijgen, gecombineerd met breed horizontaal. Reflecties van zijwanden zouden namelijk bijdragen aan ruimtelijkheid, terwijl reflecties van vloer/plafond alleen maar storend zouden zijn. Met een rijtje luidsprekers boven elkaar en Horbach-Keele filters kom je een eind. Deze manier werkt alleen niet voor het hoog boven pakweg 5 kHz. Horbach en Keele zelf hebben namelijk in hun voorbeeld in deel 2, p. 12 (zie hieronder) een 1" dome voor het hoog met daaromheen twee 2" breedbanders voor het mid-hoog. Ze zeggen dat dat tot 7,4 kHz de bundel smal houdt en dat het daarboven weer breed afstraalt. Als je tot 20 kHz controle wilt hebben wordt alles een factor drie kleiner en zit je aan onmogelijk kleine drivers vast. Er is dus een andere oplossing nodig voor het hoog. Hun suggestie is om iets met een waveguide te doen, wat niet wordt toegelicht.

Artikelen Horbach-Keele filters:

Code: Selecteer alles

Deel 1 http://www.xlrtechs.com/dbkeele.com/PDF/Keele%20(2007-09%20AES%20Preprint)-%20Linear%20Phase%20Digital%20Crossover%20Flters%20Part%201.pdf
Deel 2 http://www.xlrtechs.com/dbkeele.com/PDF/Keele%20(2007-09%20AES%20Preprint)-%20Linear%20Phase%20Digital%20Crossover%20Flters%20Part%202.pdf


Nils Öllerer heeft het onderzocht of bandtweeters of een waveguide bedoeld voor pro line arrays werken: Hornbach-Keele im Waveguide.pdf. De bandtweeters bundelen te sterk > 10 kHz, de waveguide heeft last van resonanties. Zo'n waveguide kan je natuurlijk volstoppen met wol om de resonanties te dempen, maar dat lijkt me niet ideaal. Uiteindelijk is hij overigens voor een bandtweeter gegaan en heeft hij de sterke bundeling in het tophoog geaccepteerd: diyAudio - Pseudo-coaxial with narrow directivity (and Horbach-Keele filters).

Heeft iemand ideeën hoe je de richtwerking in het hoog goed kan krijgen?

Gebruikersavatar
Tom Magchielse
Berichten: 674
Lid geworden op: vr 16 apr 2010, 13:32
Locatie: Borger (Dr)

Re: Tweeter met beperkte verticale afstraling

Berichtdoor Tom Magchielse » ma 30 jul 2018, 20:57

Sterke verticale richtwerking vereist een array van membanen die lang is t.o.v. de laagste frequentie die van belang is. Is dat b.v. 2 kHz, dan moet de array veel langer dan 15 cm zijn, zeg 50 cm. Zo'n array produceert nogal wat "lobing" bij de korte golflengtes, dus boven in het bereik,die minder prettig kan zijn. De volgende stap is dan een array met afgezwakte uiteinden, waarmee de bundeling weer wat minder wordt. Om een afdoende dichtheid van de array te krijgen, om geen excessieve lobing te krijgen met nulpunten onder bepaalde hoeken, moet je de array opbouwen uit zo klein mogelijke dometweeters b.v met neodymium magneetjes.
De gewaarwording van ruimtelijkheid vergt laterale reflecties in de orde van 50 ms of zo, is je kamer zo groot?
Simuleren is geen vervanging voor nadenken.

Gebruikersavatar
markbakk
Berichten: 4205
Lid geworden op: wo 15 sep 2010, 21:27
Locatie: Arnhem

Re: Tweeter met beperkte verticale afstraling

Berichtdoor markbakk » zo 05 aug 2018, 21:41

Er is in het verleden al veel met (pseudo)lijnbronnen geëxperimenteerd. Toen ik wat serieuzer met mijn hobby begon waren bandjes/ribbons van Strathearn/Stratec dé shit. Toen helaas niet de fiananciële mogelijkheden om deze zelf te proberen. Later ben ik het nut van zulke oplossingen gaan relativeren. Gewone huiskamers hebben te veel beperkingen.

Ook jouw zoektocht volg ik niet helemaal. Wat mankeert er aan een waveguide/hoorn? Als je vroege reflecties van zijwanden wil (die dus per definitie niet coherent én lineair vervormd zijn) kun je net zo goed een tweede waveguide naar buiten laten stralen, bijvoorbeeld in de buitenzijwand gemonteerd.
[edit] Kun je meteen een vertragingslijntje inbouwen om die 50ms te halen...
Mark Bakker

Chocomel
Berichten: 236
Lid geworden op: ma 21 sep 2015, 21:42

Re: Tweeter met beperkte verticale afstraling

Berichtdoor Chocomel » ma 06 aug 2018, 17:15

Dit boek heb ik gelezen:

boek.jpg

Daar maak ik uit op dat reflecties van opzij gewenst zijn.

50 ms zal ik vast niet halen. Misschien bedoel ik wat anders dan 'ruimtelijkheid'. Er is in ieder geval iets waardoor ik het geluid van een breed afstralende luidspreker mooier vind klinken dan het kale, directe recht-in-je-gezicht geluid van een sterk bundelende. Floyd Toole noemt in de context van huiskamers de termen 'image broadening' / 'apparent source width', misschien zijn die meer van toepassing. Hij noemt expliciet dat vroege reflecties van zijwanden gewenst zijn voor muziek luisteren. Ergens anders noemt hij dat reflecties die van schuin voor komen het meest bijdragen aan (als ik het goed heb onthouden) ruimtelijkheid, als ik het goed begrijp omdat het geluid dat je linker- en rechteroor opvangen dan maar weinig gecorreleerd is. Ik had aangenomen dat dat ook voor vroege reflecties de gewenste richting is.

Wat betreft wat er mankeert aan een waveguide / hoorn: ik ben er nog geen tegengekomen die (1) horizontaal breed en verticaal smal afstraalt, (2) redelijke afmetingen heeft en (3) geen of goed gedempte resonanties heeft. Een extra waveguide die opzij straalt is misschien niet eens zo'n gek idee om dit te bereiken. Het wordt dan wel lastig om de afstraling bij tussenliggende hoeken mooi te houden.

Toole noemt ook dat reflecties ongeveer hetzelfde spectrum moeten hebben als het directe geluid, vanaf de Schröderfrequentie. Een opzij stralende waveguide die vertraagd wordt haalt dat helaas niet.
Je hebt niet voldoende permissies om de bijlagen van dit bericht te bekijken.

Gebruikersavatar
markbakk
Berichten: 4205
Lid geworden op: wo 15 sep 2010, 21:27
Locatie: Arnhem

Re: Tweeter met beperkte verticale afstraling

Berichtdoor markbakk » di 07 aug 2018, 13:56

Ik denk na het lezen van bovenstaand aan een waveguide in MMTMM-opstelling met vier of zes kleine mids (max 5”). Gecombineerd met een zijwaarts stralende waveguide. Het gaat je immers alleen om wat ongedefinieerde reflecties die qua spectrum een beetje moeten overeenkomen. 4 of 5” op een vlakke baffle straalt tot zo’n 2k vrij breed af. Uiteraard kun je dan ook nog wat vertragingslijnen en/of verzwakkingen toepassen zoals Keele dat doet. Het netto effect zal je een betere verhouding opleveren van reflecties zijwaarts/boven-onder.

M.i. blijft het een beetje mify, maar dat is hifi in de huiskamer sowieso. En Toole is hier welbekend hoor ;)
Mark Bakker

Gebruikersavatar
richard
Berichten: 5174
Lid geworden op: wo 17 nov 2004, 23:26
Locatie: Beetstersweach

Re: Tweeter met beperkte verticale afstraling

Berichtdoor richard » wo 08 aug 2018, 21:32

Chocomel schreef:.... Ergens anders noemt hij dat reflecties die van schuin voor komen het meest bijdragen aan (als ik het goed heb onthouden) ruimtelijkheid, als ik het goed begrijp omdat het geluid dat je linker- en rechteroor opvangen dan maar weinig gecorreleerd is..
Als je Bose had gehoord had je voor Bose gekozen.

Snelle eerste reflecties geven de illusie van ruimtelijkheid maar vertroebelen de stereo afbeelding. De muziek lijkt van overal te komen maar een mooi scherp afgetekend stereoplaatje ontbreekt.
Genoeg is beter.

Gebruikersavatar
markbakk
Berichten: 4205
Lid geworden op: wo 15 sep 2010, 21:27
Locatie: Arnhem

Re: Tweeter met beperkte verticale afstraling

Berichtdoor markbakk » vr 10 aug 2018, 16:11

Heb je de SEOS-waveguides ook gezien?
Ik denk dat reflecties binnen de 50ms ook bijdragen, Toole omschrijft ook dat de meeste onderzoeken erop duiden dat er een sterke niveau-afhankelijkheid bestaat én dat de eerste zes reflecties in een gemiddelde huiskamer daaraan niet voldoen. Dus of het nastreven van een goed breed stralende speaker nu zinvol is blijft ongewis. Blijft interessante materie. Een beetje fatsoenlijk vloerkleed is ook een goede methode, evenals een absorber aan het plafond.
Mark Bakker


Terug naar “Algemeen Luidspreker Zelfbouw”

Wie is er online

Gebruikers op dit forum: CCBot en 0 gasten