hoe maak je een pcb?

Voor de elektronicahobbyist, solderen, etsen, etc.
Over de technieken dus, niet over de tools zelf.

Moderator: Beheerdersteam

Gebruikersavatar
audiomanics
Berichten: 4111
Lid geworden op: za 08 apr 2006, 21:54
Locatie: Appelscha
Contacteer:

Re: hoe maak je een pcb?

Berichtdoor audiomanics » wo 21 nov 2012, 23:58

Voor het koud etsen had ik vroegah een oude platenspeler, zonder arm die wat scheef stond.. Door het klotsen in het bakje was de print lekker snel klaar..

Kees

Gebruikersavatar
sander1238
Berichten: 1692
Lid geworden op: wo 28 apr 2010, 22:20
Locatie: wanroij

Re: hoe maak je een pcb?

Berichtdoor sander1238 » do 22 nov 2012, 3:20

audiomanics schreef:Voor het koud etsen had ik vroegah een oude platenspeler, zonder arm die wat scheef stond.. Door het klotsen in het bakje was de print lekker snel klaar..

Kees


had je die hele platenspeler in een bak ets middel staan????
dat behoeft wat uitleg.

de eerste keer wilde ik in een stenen ovenschaal heet water gebruiken, ets middel erbij en dan op een warmhoud plaatje warmhouden.
maar sta nog voor van alles open

als ets middel gebruik ik trouwens natrium persulfaat

sander

beewee
Berichten: 114
Lid geworden op: ma 22 okt 2012, 23:57
Locatie: Zutphen

Re: hoe maak je een pcb?

Berichtdoor beewee » do 22 nov 2012, 19:13

democles schreef:Als de print ontworpen is importeer ik het uiteindelijke resultaat naar een WORD bestand,in WORD kun je namelijk de exacte afmetingen van de print opgeven en het contrast wat verhogen,daarna met dit bestand printen...
Een merkwaardige methode, al zal het wel werken.
Je zou ook mijn favoriete, gratis fotoprogje XNview kunnen gebruiken, daar kun je bij het printen ook de exacte afmetingen bepalen, evenals de positie op het papier.

www.xnview.com (is natuurlijk ook een aanrader als standaard fotobewerkingsprogramma)

Gebruikersavatar
Barry2001
Algemene moderator
Berichten: 8128
Lid geworden op: zo 22 mar 2009, 16:57
Locatie: Hengelo
Contacteer:

Re: hoe maak je een pcb?

Berichtdoor Barry2001 » do 22 nov 2012, 21:38

Hier is toch pdf voor uitgevonden?

Gebruikersavatar
Pjotr
Berichten: 17037
Lid geworden op: do 26 aug 2004, 18:34
Locatie: bollenstreek

Re: hoe maak je een pcb?

Berichtdoor Pjotr » do 22 nov 2012, 21:43

Barry2001 schreef:Hier is toch pdf voor uitgevonden?

Mijn ervaring met PDF met het afdrukken vanuit een PCB layout pakket is dat het vaak veel resolutie weggooit.

Gebruikersavatar
Barry2001
Algemene moderator
Berichten: 8128
Lid geworden op: zo 22 mar 2009, 16:57
Locatie: Hengelo
Contacteer:

Re: hoe maak je een pcb?

Berichtdoor Barry2001 » do 22 nov 2012, 21:46

Pjotr schreef:
Barry2001 schreef:Hier is toch pdf voor uitgevonden?

Mijn ervaring met PDF met het afdrukken vanuit een PCB layout pakket is dat het vaak veel resolutie weggooit.


Ok, dat zou kunnen. Ik doelde op de formaat discussie.

Gebruikersavatar
sander1238
Berichten: 1692
Lid geworden op: wo 28 apr 2010, 22:20
Locatie: wanroij

Re: hoe maak je een pcb?

Berichtdoor sander1238 » za 24 nov 2012, 0:18

zoals beloofd wat foto's

sander
Bijlagen
DSCF2850.JPG
DSCF2851.JPG
DSCF2852.JPG

Gebruikersavatar
SARK
Berichten: 6099
Lid geworden op: di 14 sep 2004, 20:20
Locatie: Amsterdam

Re: hoe maak je een pcb?

Berichtdoor SARK » za 24 nov 2012, 12:36

sander1238 schreef:
audiomanics schreef:Voor het koud etsen had ik vroegah een oude platenspeler, zonder arm die wat scheef stond.. Door het klotsen in het bakje was de print lekker snel klaar..

Kees


had je die hele platenspeler in een bak ets middel staan????
dat behoeft wat uitleg.

Hahaha, ik zie het al voor me :lol: Nee, Kees had het bakje op de draaischijf staan.

Gebruikersavatar
sander1238
Berichten: 1692
Lid geworden op: wo 28 apr 2010, 22:20
Locatie: wanroij

Re: hoe maak je een pcb?

Berichtdoor sander1238 » zo 25 nov 2012, 0:09

vanmiddag een start gemaakt met het maken van mijn pcb's, en gelukt!!!

eerst geprint op het sheet waarvan je inderdaad de zijde die tegen het papier aanzat moest bedrukken, ga binnenkort wel andere vellen halen want dick best verkoopt ze voor 1.20 euro per vel terwijl de boekhandel hier vellen verkoopt voor 40 cent, ga ook eens vellen proberen voor laser prints.

de belichtingsbak heb ik eerst 10 minuten laten opwarmen en daarna het printje 2 minuten belicht.
de ontwikkelkorreltjes zaten in een zakje van 50 gram, vindt 5 liter ontwikkeler lichtelijk overdreven dus met de brievenweger 5 zakjes van 10 gram gemaakt.

het ontwikkelen is goed gegaan al liep ik wel tegen de eerste praktische problemen aan.
het gebrek aan een goede pincet, ik heb nu rvs lasdraad genomen en dat om de print gebogen, het werkt wel maar ga toch eens op zoek naar oude foto ontwikkel tangen.
ook twijfelde ik wat aan de lengte van het ontwikkelen, heb dit nu ongeveer 1 1/2 minuut gedaan.

de print daarna in koud water schoongemaakt.

het ets middel wat aangemaakt was had een temperatuur van 35 graden, bij het 2e printje (had er ook 2 nodig) heb ik gebruik gemaakt van de au bain-marie methode.
ook dit is goed gegaan, duurde ongeveer 5 minuten toen ik begon te zweten want er gebeurde maar niets.
na 5 minuten zag je het koper vrij vlot oplossen, toen het laatste vlekje verdwenen was de print weer afgespoeld.

ook hier de praktische problemen, het gebrek aan lage schaaltjes, heb het in een te hoog bakje gedaan wat niet makkelijk werkte.
ik heb nog een oude ruit staan dus ga maar eens een smal hoog bakje maken met een aquarium verwarming erin zoals hier: http://www.conrad.nl/ce/nl/product/5303 ... 0&ref=list
een luchtpompje heb ik nog liggen.

voor het verwijderen van de laatste filmlaag heb ik de printjes nog eens 2 minuten belicht en ontwikkeld.

de gaatjes zijn geboord met de kolomboor op de laagste snelheid met een lampje onder de plaat zodat je mooi "door"de print heenkijkt

al met al een geslaagd project wat voor herhaling vatbaar is.

op de onderstaande foto zie je dat het 2e printje mooier is gelukt dan het eerste, het kan meen ik nog beter maar dan zal ik de sheets moeten afdrukken met een laserprinter om de lijnen en vooral de cirkeltjes waar de gaten moeten komen scherper te maken.

sander
Bijlagen
DSCF2853.JPG
alles eerste klaar gezet
DSCF2854.JPG
het ontwikkelen
DSCF2855.JPG
afspoelen in koud water
DSCF2857.JPG
etsen
DSCF2865.JPG
het boren van de gaatjes
DSCF2860.JPG
het resultaat
DSCF2861.JPG
de beide printjes

Gebruikersavatar
Pjotr
Berichten: 17037
Lid geworden op: do 26 aug 2004, 18:34
Locatie: bollenstreek

Re: hoe maak je een pcb?

Berichtdoor Pjotr » zo 25 nov 2012, 11:36

Netjes hoor, zeker voor de eerste keer is dit al heel goed =D>

sander1238 schreef:op de onderstaande foto zie je dat het 2e printje mooier is gelukt dan het eerste, het kan meen ik nog beter maar dan zal ik de sheets moeten afdrukken met een laserprinter om de lijnen en vooral de cirkeltjes waar de gaten moeten komen scherper te maken.

sander

Belangrijk is dat de film goed aandrukt bij belichten en dat de inkt/toner aan de kant van de print zit (spiegelbeeldig afdrukken dus). Dan heb je het minste strooilicht.

Of je met een laser printer een scherper resultaat krijgt dan met een inktjet betwijfel ik toch. Door de hoge temperatuur van de fuser bij een laserprinter blijft de film soms niet helemaal goed vlak. Wil je echt het mooiste/scherpste resultaat dan kun je het beste laten afdrukken op reprofilm op een Linotronics (5000 DPI) bij een DTP/repro bedrijfje. Kost je ook de kop niet: Ca. €4 voor een A4'tje. Maar voor dit soort werk is dat wat overdreven, dan is 600 DPI wel genoeg.

Gebruikersavatar
ray5150
Berichten: 20113
Lid geworden op: vr 13 apr 2007, 23:56
Locatie: s-Gravenhage

Re: hoe maak je een pcb?

Berichtdoor ray5150 » zo 25 nov 2012, 20:55

Niet verkeerd, maar het kan beter.
Je kan dan ook niet verwachten dat het de eerste keer 100% is.
Ik ga zelfs na honderden printen ook nog wel eens de mist in... :hide:

Enkele tips, want ik zie een lichte tot behoorlijke over-etsing, dat kan meerdere oorzaken hebben,

- belichtingstijd. 10 minuten opwarmen is nergens voor nodig, of je buizen moeten tot op de draad versleten zijn... :lol:
normaal gesproken is 1 minuut opwarmen voldoende. je moet experimenteren met de belichtingstijd zodat je tot een optimale tijd komt.
Ik heb een vergelijkbare lichtbak en hou een tijd aan van 1 minuut en 10 seconden.
zaag een paar afval stukjes en schrijf er met een stift een tijd op in seconden. 50, 60,70, enz.
belichten, ontwikkelen en etsen, dan zie je vanzelf wat de juiste tijd is.

- ontwikkelen. vuistregel voor mij is een theelepel op een halve liter handwarm water, zeg maar 35 graden.
te warm bijt je fotofilm weg, te koud gebeurd er haast niks. in principe is in 15 seconden je afdruk zichtbaar. beweeg het water, dan spoel je de print schoon.
die zakje zijn relatief duur, haal bij de drogist een rode pot Fifax, is exact dezelfde stof...
fifax-korrelontstopper-keuken.png
fifax-korrelontstopper-keuken.png (24.79 KiB) 345 keer bekeken


- en met etsen de vloeistof in beweging brengen en houden dit gaat het makkelijkste met een aquarium pompje en luchtslang.

Tot slot vind ik een fototang geen goed idee, als je te hard knijpt kan de fotolaag beschadigen.
Ik doe altijd een gaatje van 1 mm boren op de uiterste hoek, en steek daar een geisoldeerd koperdraadje doorheen (oude telefoondraad.)
zo kun je van bak naar bak hengelen... :D

Gebruikersavatar
Pjotr
Berichten: 17037
Lid geworden op: do 26 aug 2004, 18:34
Locatie: bollenstreek

Re: hoe maak je een pcb?

Berichtdoor Pjotr » zo 25 nov 2012, 21:45

Ha Ray,

Aan de foto is niet goed te zien of het overbelichten is of overetsen. Wel iets om goed uit te vogelen. I.i.g. als de film goed aan ligt met de de inkt/toner op de fotolaag komt dat belichten niet zo heel kritisch. Onderbelichten is erger. En i.d.d. natriumhydroxide (gootsteenontstopper) van de drogist gebruikte ik ook en maakte aan wat ik nodig had. De bus met natriumhydroxide wel goed dicht houden, het spulletje is nog al hygroscopisch (neemt sterk water op).

Gebruikersavatar
sander1238
Berichten: 1692
Lid geworden op: wo 28 apr 2010, 22:20
Locatie: wanroij

Re: hoe maak je een pcb?

Berichtdoor sander1238 » zo 25 nov 2012, 22:03

Pjotr schreef:I.i.g. als de film goed aan ligt met de de inkt/toner op de fotolaag


moet zeggen dat ik hier geen rekening mee heb gehouden.

de tip van Ray met een gaatjes van een mm is er een om te onthouden.

ik ga gewoon door met experimenteren te beginnen met zo,n proefstrookje
als ik iets heb gemaakt zal ik er wat foto's van posten

sander

Gebruikersavatar
sander1238
Berichten: 1692
Lid geworden op: wo 28 apr 2010, 22:20
Locatie: wanroij

Re: hoe maak je een pcb?

Berichtdoor sander1238 » zo 25 nov 2012, 22:07

ray5150 schreef:
die zakje zijn relatief duur)
:D


http://www.dickbest.nl/index.php?_a=vie ... uctId=1898
1 euro voor 5 liter... :-&

sander

Gebruikersavatar
democles
Berichten: 2919
Lid geworden op: do 11 nov 2010, 21:08
Locatie: Appingedam

Re: hoe maak je een pcb?

Berichtdoor democles » ma 26 nov 2012, 1:39

Sander,

Heel mooi,dat het gelukt is :rock:


Voor de eerste keer is dit geweldig :wink: [toch denk ik dat je betere resultaten had verwacht :-s ]

Mooie belichtings bak :rock: :rock:

En voor de handschoenen een 10 :wink:

This maar wat je je aanleerd :-#

Gebruikersavatar
sander1238
Berichten: 1692
Lid geworden op: wo 28 apr 2010, 22:20
Locatie: wanroij

Re: hoe maak je een pcb?

Berichtdoor sander1238 » za 22 dec 2012, 0:31

vanavond weer wat pcbtjes gemaakt voor mijn labvoeding.

heb inmiddels een nieuwe etsbak gefabriceerd met luchtbelletjes en verwarming.
een voorraad bak van de blokker doet dienst als behuizing(half doorzichtig plastic), een stukje 8mm aluminium buis met 1mm gaatjes en een stukje slang, ik had geen aquarium luchtpompje meer dus heb een (goeie)kraan tussen de compressor gezet.

de verwarming is een elementje om vogel drinkbakken ijsvrij te houden, 15watt en deze houd de temperatuur op 33 graden.

de thermometer is een aquarium exemplaar.

sander
Bijlagen
DSCF2942.JPG
DSCF2949.JPG
DSCF2948.JPG

Gebruikersavatar
ray5150
Berichten: 20113
Lid geworden op: vr 13 apr 2007, 23:56
Locatie: s-Gravenhage

Re: hoe maak je een pcb?

Berichtdoor ray5150 » za 22 dec 2012, 0:36

=D> =D> =D>
Ziet er al een heel stuk beter uit dan de vorige !

Gebruikersavatar
ray5150
Berichten: 20113
Lid geworden op: vr 13 apr 2007, 23:56
Locatie: s-Gravenhage

Re: hoe maak je een pcb?

Berichtdoor ray5150 » za 22 dec 2012, 0:38

Trouwens, dat lichtje onder jouw boortafeltje, hoe heb je dat gemaakt ?

Gebruikersavatar
sander1238
Berichten: 1692
Lid geworden op: wo 28 apr 2010, 22:20
Locatie: wanroij

Re: hoe maak je een pcb?

Berichtdoor sander1238 » za 22 dec 2012, 0:48

een ledlampje met gu10 fitting met plakband onder het gaatje van het boorplatfom geplakt

werkt perfect

sander

Gebruikersavatar
ray5150
Berichten: 20113
Lid geworden op: vr 13 apr 2007, 23:56
Locatie: s-Gravenhage

Re: hoe maak je een pcb?

Berichtdoor ray5150 » za 22 dec 2012, 0:52

simpel maar doeltreffend. fototje daarvan mischien ?
Enig idee hoeveel stroom dat trekt ?

Gebruikersavatar
sander1238
Berichten: 1692
Lid geworden op: wo 28 apr 2010, 22:20
Locatie: wanroij

Re: hoe maak je een pcb?

Berichtdoor sander1238 » za 22 dec 2012, 9:29

ray5150 schreef:Enig idee hoeveel stroom dat trekt ?


ik zet de wasmachine en de droger uit als de lamp aangaat :rofl: :rofl:

ik wil voor het lampje nog een mooi pootje maken maar plakband werkt ook


moeten de foto ontwikkelaar en het etsmiddel op een donkere plaats bewaard worden??? , bij gebrek aan goede opslag heb ik dit in grote glazen potten zitten...

sander
Bijlagen
DSCF2951.JPG


Terug naar “Solderen, etc”

Wie is er online

Gebruikers op dit forum: Geen geregistreerde gebruikers en 1 gast