hoe maak je een pcb?

Voor de elektronicahobbyist, solderen, etsen, etc.
Over de technieken dus, niet over de tools zelf.

Moderator: Beheerdersteam

Gebruikersavatar
sander1238
Berichten: 1738
Lid geworden op: wo 28 apr 2010, 22:20
Locatie: wanroij

Re: hoe maak je een pcb?

Berichtdoor sander1238 » di 13 nov 2012, 19:53

zie bij dick best natriumperssulfaat http://www.dickbest.nl/index.php?_a=vie ... ductId=724 als ets middel, werkt dit net zo goed als ferrichloride ? het is natuurlijk het makkelijkst als ik alles op 1 adres bestel.


de transparante vellen zijn verkrijgbaar voor laser en inkjet printers, wat geeft het beste resultaat?
heeft iemand het wel eens geprobeerd om af te drukken op lamineer sheets? weet niet of de inkt blijft plakken? het schoot me zomaar te binnen.


sander

Gebruikersavatar
ray5150
Berichten: 20973
Lid geworden op: vr 13 apr 2007, 23:56
Locatie: s-Gravenhage

Re: hoe maak je een pcb?

Berichtdoor ray5150 » di 13 nov 2012, 20:10

Ja, dat werkt net zo goed, zelf beter want het is doorzichtig. maar ik meen dat je dat niet kunt bewaren.

Nee, daar moet je overheadsheets voor gebruiken. anders word het een knoeiboel, inkt "hecht" niet op gewoon plastic.
Ik heb geen laserprinter, maar wel een inkjet, afdrukken op fotokwaliteit. waarschijnlijk is laser scherper.

Kijk ook even hier :
http://www.circuitsonline.net/forum/view/36778
http://www.circuitsonline.net/forum/view/68522
Laatst gewijzigd door ray5150 op wo 21 nov 2012, 22:22, 1 keer totaal gewijzigd.

Gebruikersavatar
sander1238
Berichten: 1738
Lid geworden op: wo 28 apr 2010, 22:20
Locatie: wanroij

Re: hoe maak je een pcb?

Berichtdoor sander1238 » di 13 nov 2012, 20:36

aj dat zijn hele topics, moet ik even voor gaan zitten :D

ik heb inmiddels al een oude Lexmark printer met scanner gekregen waar de binnenkant uit gesloopt kan, in het weekend maar eens op zoek naar een oude gezichts- bruiner.

sander

Gebruikersavatar
AatV
Berichten: 2849
Lid geworden op: wo 21 feb 2007, 18:33
Locatie: Delft

Re: hoe maak je een pcb?

Berichtdoor AatV » di 13 nov 2012, 22:52

ray5150 schreef:Nee, daar moet je overheadsheets voor gebruiken. anders word het een knoeiboel, inkt "hecht" niet op gewoon plastic.
Ik heb geen laserprinter, maar wel een inkjet, afdrukken op fotokwaliteit. waarschijnlijk is laser scherper.
Bij mij gaat het alleen met overheadsheets voor kleur, die voor zwart-wit werken (bij mij!) totaal niet.

groet,
Aat
Voorts ben ik van mening dat Ah!buis erelid moet worden

Gebruikersavatar
ray5150
Berichten: 20973
Lid geworden op: vr 13 apr 2007, 23:56
Locatie: s-Gravenhage

Re: hoe maak je een pcb?

Berichtdoor ray5150 » di 13 nov 2012, 23:33

Da's wel heel vreemd, ligt dat niet aan je printer-instellingen ?
Vaak kan je daar aangeven om een kleuren afbeelding alleen met zwart af te drukken.

Gebruikersavatar
audiomanics
Berichten: 4127
Lid geworden op: za 08 apr 2006, 21:54
Locatie: Appelscha

Re: hoe maak je een pcb?

Berichtdoor audiomanics » di 13 nov 2012, 23:56

Er zijn ook mensen die hun (laser?)printer zo verbouwen dat ze rechtstreeks op eurokaartjes afdrukken en dan hup zo in de etsbak..

Kees
Leather Cables by TechGraphix
---- sex for the ear ----

Gebruikersavatar
democles
Berichten: 3332
Lid geworden op: do 11 nov 2010, 21:08
Locatie: Appingedam

Re: hoe maak je een pcb?

Berichtdoor democles » do 15 nov 2012, 0:17

Tja,een printje maken met een lichtbak en speciale doorzichtige vellen,geeft op zich een goed resultaat.

Ik doe alles met de strijkmethode,geen lichtbak nodig............. :mrgreen: [tot zelfs baantjes van een halve mm :rock: ]

Het is even oefenen,maar na een paar keer proberen,werkt het goed en kost een stuk minder :rock:

Het probleem met de strijkmethode is meestal dat de print niet goed is ontvet,ja en dan trek je soms de lijntjes er gedeeltelijk af :evil:

Schuur je print grondig ,onder de waterkraan, af met waterproof schuurpapier en besteed wat meer tijd aan de randen.

Als alles blinkt,met een nagelborstel met afwasmiddel[puur] afschrobben,afspoelen en met een theedoek drogen.

Tijdens het reinigen de print niet aanraken[vingers zijn vettig] ik trek lab handschoentjes aan.

Dit voorwerk is het halve werk,doe je dit goed,dan is succes verzekerd.............. O:)

Als papier gebruik ik de glosy fotopapier van de Action,werkt het aller best,geen duur papier gebruiken,de goedkoopste is de beste.

Dit papier lost namelijk vrij snel,nadat de boel er op is gestreken,in een bak lauw water.

Even een haf uurtje laten weken en trek dan voorzichtig het papier van de print[onder de kraan] even met de nagelborstel er over en etsen maar.................... :mrgreen:

Na het etsen kun je de baantjes[print inkt,eigenlijk plastic],er af halen met Thinner en een doek,print goed afspoelen,drogen,en evt inspuiten met lak/flux,ik gebruik SK10.

Maak de print wel met een laserprinter bij andere printers werkt het niet.

En een goede print begint bij een goed tekenprogram :wink:

Nogmaals,ieder zijn eigen methode ,ik doe het zo :wink:

Als de print ontworpen is importeer ik het uiteindelijke resultaat naar een WORD bestand,in WORD kun je namelijk de exacte afmetingen van de print opgeven en het contrast wat verhogen,daarna met dit bestand printen... zoveel je maar wild :rock:
Of eerst een papieren printje maken en dan de onderdelen passen op de print,vaak verander je dan nog iets,voordat het op foto papier geprint word.

Succes,Sander :rock: :rock:

Gebruikersavatar
Pjotr
Berichten: 18312
Lid geworden op: do 26 aug 2004, 18:34
Locatie: bollenstreek

Re: hoe maak je een pcb?

Berichtdoor Pjotr » do 15 nov 2012, 7:41

Goed verhaal Democles en zeker een goede tip van dat papier van de Action :rock:

Ik deed het destijds met overhead sheets en heb ook dat speciale spul van Seno geprobeerd. Beide was niet erg betrouwbaar.

Wat ook goed werkte was direct op het koper tekenen met watervaste Edding stiften. Dat is wel het echte handwerk maar geeft grafisch een minder resultaat en alleen geschikt voor grover werk zoals LS-filter printen.
Peter de Jong

Gebruikersavatar
democles
Berichten: 3332
Lid geworden op: do 11 nov 2010, 21:08
Locatie: Appingedam

Re: hoe maak je een pcb?

Berichtdoor democles » do 15 nov 2012, 10:12

Het is altijd goed om een Edding stift bij de hand te hebben.

Mocht er toch iets kleins niet goed gegaan zijn[bij het strijken] is er nog de mogelijkheid het te corrigeren met de stift.

Gebruik wel een Edding stift,deze werkt goed,de inkt blijft er op zitten tijdens het etsen.

Wel eens andere watervaste stiften gebruikt,deze gaven meestal een minder resultaat,met de kans op ,,onderetsen..


En nu ik toch bezig ben,wilde ik even een waarschuwing geven over het etsmiddel.!!

Zelf gebruik ik ijzerchloride[de gele borrelnootjes]opgelost in water.[mocht de vloeistof gedeeltelijk zijn verdampt,gewoon weer bijvullen met heet water,uit de waterkoker]
Het voordeel is,dat deze etsvloeistof jaren mee gaat,na veelvuldig gebruik,de vloeistof overschenken en het bezinksel inleveren bij de chemo kar,of gemeente inzamelpunt.

NIET DOOR DE GOOTSTEEN SPOELEN,,,,,,,, SLECHT VOOR HET MILIEU!!!!!!!!!!!

En draag bij het etsen altijd een bril!!! en handschoenen
En ga niet boven de etsbak staan,de vloeistof is zeer slecht voor de ogen!!!

Pas op met etsvloeistof dus.......................... :-s

Naast de etsbak heb ik een emmer met water staan,is de print klaar,dan spoelen in de emmer,om het etsen te stoppen.

Gebruikersavatar
sander1238
Berichten: 1738
Lid geworden op: wo 28 apr 2010, 22:20
Locatie: wanroij

Re: hoe maak je een pcb?

Berichtdoor sander1238 » do 15 nov 2012, 14:57

tips in overvloed :D

ik ga toch voor de foto belichting, de printer met scanner (voor de behuizing) heb ik voor niks en de UV gezichtsbruiner heeft me 4,95 euro gekost. ook de schakelklok is voor niks.

ga eerst hier eens een geheel van maken (foto's volgen spoedig) en dan alles maar eens bestellen bij ome dick.

geldt er voor de foto printjes nog een houdbaarheid?
sander

Gebruikersavatar
ray5150
Berichten: 20973
Lid geworden op: vr 13 apr 2007, 23:56
Locatie: s-Gravenhage

Re: hoe maak je een pcb?

Berichtdoor ray5150 » do 15 nov 2012, 17:38

In het donker bewaren en zomer's in de koelkast leggen, anders worden ze te warm en gaat de gevoeligheid achteruit.
(Ik heb die vraag ook al eens gesteld :
http://www.circuitsonline.net/forum/view/96545 ) het antwoord kwam straight uit Silicon Valley... :lol: )

Gebruikersavatar
ray5150
Berichten: 20973
Lid geworden op: vr 13 apr 2007, 23:56
Locatie: s-Gravenhage

Re: hoe maak je een pcb?

Berichtdoor ray5150 » do 15 nov 2012, 17:46

democles schreef:Naast de etsbak heb ik een emmer met water staan,is de print klaar,dan spoelen in de emmer,om het etsen te stoppen.

Doe ik ook, zo kun je ze lekker schoon spoelen.

Ik heb ook nog een hele goede tip :

Na het etsen is de print print nog niet klaar. (ja,, je moet gaten boren.... :mrgreen: )
De fotolaag zit namelijk nog op het overgebleven koper, en da's bar slecht solderen... :lol:
Nu kun je dat gaan schoonmaken met alcohol, staalwol, aceton en noem maar op.
Kan ook simpeler, even een paar minuuten op de lichtbak, zeg maar twee keer zo lang als normaal, en daarna in de ontwikkelaar die je nog had staan. klaar! :D
Meestal doe ik eerst boren en daarna de fotolaag eraf. dat is beter voor het koper.
Ook is het handig om voor het solderen nog even wat glassex met een doekje erover. weet je zeker dat hij schoon is.

Gebruikersavatar
sander1238
Berichten: 1738
Lid geworden op: wo 28 apr 2010, 22:20
Locatie: wanroij

Re: hoe maak je een pcb?

Berichtdoor sander1238 » za 17 nov 2012, 14:27

ben bezig de bestelling te plaatsen bij dick best.

welke maat print boortjes is raadzaam om in huis te hebben?, en heeft hier iemand ervaring mee? http://www.ebay.com/itm/Small-PCB-Drill ... 3cc4e35441
lijkt me niet echt duur.

sander

Gebruikersavatar
ds23man
Ook commercieel actief
Berichten: 18804
Lid geworden op: za 05 sep 2009, 18:46
Locatie: Bananenrepubliek

Re: hoe maak je een pcb?

Berichtdoor ds23man » za 17 nov 2012, 15:33

Fusion Filterdesign

Gebruikersavatar
AatV
Berichten: 2849
Lid geworden op: wo 21 feb 2007, 18:33
Locatie: Delft

Re: hoe maak je een pcb?

Berichtdoor AatV » za 17 nov 2012, 15:44

sander1238 schreef:ben bezig de bestelling te plaatsen bij dick best.

welke maat print boortjes is raadzaam om in huis te hebben?, en heeft hier iemand ervaring mee? http://www.ebay.com/itm/Small-PCB-Drill ... 3cc4e35441
lijkt me niet echt duur.

sander
Waar je nog op moet letten : er zijn voor de hobbyist twee soorten boortjes te koop :

1. HSS boortjes
Deze boortjes zijn goedkoper dan de Tungsten boortjes, maar worden sneller bot.

2. Tungsten Carbide boortjes
Is een enorm hard materiaal, de boortjes blijven langer scherp en ik vind de boorgaten mooier. Alleen.. ze zijn vrij bros en breken snel.
Ik gebruik ze dan ook alleen in een mini boorstandaardje. Uit de hand breken ze (bij mij!) allemaal.

Samengevat zeggen sommigen : je hebt boortjes die bot worden en je hebt boortjes die breken.... :mrgreen:

groet,
Aat
Laatst gewijzigd door AatV op za 17 nov 2012, 20:57, 1 keer totaal gewijzigd.
Voorts ben ik van mening dat Ah!buis erelid moet worden

Gebruikersavatar
ds23man
Ook commercieel actief
Berichten: 18804
Lid geworden op: za 05 sep 2009, 18:46
Locatie: Bananenrepubliek

Re: hoe maak je een pcb?

Berichtdoor ds23man » za 17 nov 2012, 15:48

En daarom moet je ze per tiental kopen! :lol:
Fusion Filterdesign

Gebruikersavatar
Pjotr
Berichten: 18312
Lid geworden op: do 26 aug 2004, 18:34
Locatie: bollenstreek

Re: hoe maak je een pcb?

Berichtdoor Pjotr » za 17 nov 2012, 16:10

AatV schreef:Samengevat zeggen sommigen : je hebt boortjes die bot worden en je hebt boortjes die breken.... :mrgreen:

groet,
Aat

Idd die hardmetalen boortjes kun je alleen in een boorstandaard gebruiken. Overigens die goedkope setjes zijn afgeschreven HM boortjes, afkomstig van PCB fabrieken. Die zijn te bot voor de productie geworden maar nog prima bruikbaar voor de hobby :mrgreen:
Peter de Jong

Gebruikersavatar
democles
Berichten: 3332
Lid geworden op: do 11 nov 2010, 21:08
Locatie: Appingedam

Re: hoe maak je een pcb?

Berichtdoor democles » za 17 nov 2012, 16:39

En daarom moet je ze per tiental kopen! :lol:


Wel eens 5x 0,8mm boortjes achterelkaar verspeeld :evil:

Tegenwoordig gaat het beter,ja oefening......................... :mrgreen:
Laatst gewijzigd door democles op zo 18 nov 2012, 0:13, 1 keer totaal gewijzigd.

Gebruikersavatar
Pjotr
Berichten: 18312
Lid geworden op: do 26 aug 2004, 18:34
Locatie: bollenstreek

Re: hoe maak je een pcb?

Berichtdoor Pjotr » za 17 nov 2012, 17:02

democles schreef:
Wel eens 5x 8mm boortjes achterelkaar verspeeld :evil:

Duh, kan mij niet herinneren dat er zulke dikke draden/pootjes aan componenten zaten............ :lol:
Peter de Jong

Gebruikersavatar
ray5150
Berichten: 20973
Lid geworden op: vr 13 apr 2007, 23:56
Locatie: s-Gravenhage

Re: hoe maak je een pcb?

Berichtdoor ray5150 » za 17 nov 2012, 21:20

Pjotr schreef:
AatV schreef:Samengevat zeggen sommigen : je hebt boortjes die bot worden en je hebt boortjes die breken.... :mrgreen:

groet,
Aat

Idd die hardmetalen boortjes kun je alleen in een boorstandaard gebruiken. Overigens die goedkope setjes zijn afgeschreven HM boortjes, afkomstig van PCB fabrieken. Die zijn te bot voor de productie geworden maar nog prima bruikbaar voor de hobby :mrgreen:


Voor de hobby zijn die goedkope boortjes inderdaad uitstekend, ik gebruik een paar doosjes per jaar... :mrgreen:
Wel ten allen tijde een Proxxon / Dremel boorstandaard gebruiken ! anders kun je boortjes blijven kopen, ongeacht of het dure of goedkope zijn.

Gebruikersavatar
democles
Berichten: 3332
Lid geworden op: do 11 nov 2010, 21:08
Locatie: Appingedam

Re: hoe maak je een pcb?

Berichtdoor democles » zo 18 nov 2012, 0:19

Duh, kan mij niet herinneren dat er zulke dikke draden/pootjes aan componenten zaten............ :lol:


Ja,boorde eerst op 8mm, dan wist ik in ieder geval dat het ergens ging passen :rofl: :^o :-s [en paste het dan nog niet,dan had ik mijn dag niet,toch maar eens mijn cangoo inruilen voor een dremel :rofl: :rofl: :rofl: ]

Even gecorrigeerd, 0,8 mm dus :hide: K.. boortjes

Gebruikersavatar
sander1238
Berichten: 1738
Lid geworden op: wo 28 apr 2010, 22:20
Locatie: wanroij

Re: hoe maak je een pcb?

Berichtdoor sander1238 » wo 21 nov 2012, 20:45

ik heb inmiddels de bestelling van ome dick binnen,

heb alleen wel even vragend :? naar de sheet staan kijken http://www.dickbest.nl/index.php?_a=vie ... uctId=6052 , het is een doorzichtig sheet met eraan een vel "papier", ik ga er van uit dat ik dat vel eraf moet halen en op de aangrenzende kant moet printen OF is het papier voor de geleiding in de printer???

het plan is om ook nog sheets te halen voor de laser printer om te ervaren wat het beste werkt.

hoe belangrijk is de temperatuur van de ets vloeistof, ik lees dat te warm >60 graden wel schadelijk is en de ideale temp 40-45 graden is, maar hoe erg is het als die temperatuur gedurende het ets proces daalt tot zeg 30 graden?

sander

Gebruikersavatar
ray5150
Berichten: 20973
Lid geworden op: vr 13 apr 2007, 23:56
Locatie: s-Gravenhage

Re: hoe maak je een pcb?

Berichtdoor ray5150 » wo 21 nov 2012, 22:40

sander1238 schreef:ik heb inmiddels de bestelling van ome dick binnen,

heb alleen wel even vragend :? naar de sheet staan kijken http://www.dickbest.nl/index.php?_a=vie ... uctId=6052 ,
het is een doorzichtig sheet met eraan een vel "papier",
ik ga er van uit dat ik dat vel eraf moet halen en op de aangrenzende kant moet printen OF is het papier voor de geleiding in de printer???

Moeilijk te zeggen, ik gebruik zelf inkjet-sheets in een doos van 50 of 100. daar zitten geen schutvellen tussen.
http://www.staples.nl/printers-papierve ... inter?r=se

Waar je wel even naar moet kijken is het volgend. je hebt een gladde kant en een ruwe kant op de sheet.
Op de ruwe kant moet geprint worden ! waarschijnlijk zit het vel papier op de ruwe kant. dan zal dit wel zijn om te beschermen.

sander1238 schreef:hoe belangrijk is de temperatuur van de ets vloeistof, ik lees dat te warm >60 graden wel schadelijk is en de ideale temp 40-45 graden is,
maar hoe erg is het als die temperatuur gedurende het ets proces daalt tot zeg 30 graden?



Vertel even hoe je het etsmiddel gaat verwarmen en waarin je gaat etsen.
De meeste mensen verwarmen met een 300 Watt aquarium-element.(ik ook.) normaal gesproken worden die niet warmer dan een graad of 32.
Daar is goed mee te etsen, normaal gesproken is in minder dan 10 minuten een print klaar.
Als het te warm is gaat het ook te snel en ben je vaak te laat.
Laatst gewijzigd door ray5150 op wo 21 nov 2012, 23:18, 1 keer totaal gewijzigd.

Gebruikersavatar
Pjotr
Berichten: 18312
Lid geworden op: do 26 aug 2004, 18:34
Locatie: bollenstreek

Re: hoe maak je een pcb?

Berichtdoor Pjotr » wo 21 nov 2012, 22:56

Hangt van het etsmiddel af. Ferrichloride etst al goed bij kamertemperatuur. Gaat alleen wat langzamer. Ik deed het destijds op ca. 50 graden in een glazen ovenschaal op een 60W elektrisch theelichtje, maar een elektrisch warmhoudplaat doet het ook goed --> rommelmarkt, kringloopwinkel.

Maar beter is i.d.d. een verticale etsbak met zo'n aquariumelement en met beluchting (aquariumpomp) voor de stroming .
Laatst gewijzigd door Pjotr op wo 21 nov 2012, 23:21, 1 keer totaal gewijzigd.
Peter de Jong

Gebruikersavatar
AatV
Berichten: 2849
Lid geworden op: wo 21 feb 2007, 18:33
Locatie: Delft

Re: hoe maak je een pcb?

Berichtdoor AatV » wo 21 nov 2012, 23:06

sander1238 schreef:ik heb inmiddels de bestelling van ome dick binnen,

heb alleen wel even vragend :? naar de sheet staan kijken http://www.dickbest.nl/index.php?_a=vie ... uctId=6052 , het is een doorzichtig sheet met eraan een vel "papier", ik ga er van uit dat ik dat vel eraf moet halen en op de aangrenzende kant moet printen OF is het papier voor de geleiding in de printer???

het plan is om ook nog sheets te halen voor de laser printer om te ervaren wat het beste werkt.

hoe belangrijk is de temperatuur van de ets vloeistof, ik lees dat te warm >60 graden wel schadelijk is en de ideale temp 40-45 graden is, maar hoe erg is het als die temperatuur gedurende het ets proces daalt tot zeg 30 graden?

sander

Ik laat zelf het schutvel/achtervel altijd zitten, dan heeft de printer meer grip.
Ik gebruik altijd een wat hoger etsbakje, dan kan ik het 'au bain marie' warm houden.

groet,
Aat
Voorts ben ik van mening dat Ah!buis erelid moet worden


Terug naar “Solderen, etc”

Wie is er online

Gebruikers op dit forum: CCBot en 0 gasten